Στα Ίχνη της Άγριας Φύσης της Ικαρίας - Δημιουργώντας νέες συλλογικές αφηγήσεις

Η έκθεση «Στα Ίχνη της Άγριας Φύσης της Ικαρίας – Δημιουργώντας νέες συλλογικές αφηγήσεις» παρουσιάζει το αποτέλεσμα μιας καλλιτεχνικής και ερευνητικής προσέγγισης στη χλωρίδα της Ικαρίας, μέσα από φωτογραφίες, κυανοτυπίες και βοτανολόγια των Στεφανίας Μιζάρα και Σοφί Ρετίφ. Στην έκθεση συμμετέχει επίσης ο Αλέξης Ντε Ταραντέ, παρουσιάζοντας το επιτραπέζιο παιχνίδι «Το Φαρμακείο του Μονοπατιού», ένα εργαλείο γνωριμίας με τα θεραπευτικά φυτά και την τοπική γνώση.
Το Βόρειο Αιγαίο διαθέτει μία από τις σημαντικότερες δεξαμενές βιοποικιλότητας της Ελλάδας. Τα τοπία της Λέσβου, της Χίου και της Ικαρίας συνδυάζουν πλούσια χλωρίδα, ορεινούς όγκους, αρχαία δάση, αμπελώνες, πηγές, μονοπάτια και μια μακραίωνη σχέση των κατοίκων με τη φύση.
Στην Ικαρία, η ιδιαίτερη αυτή βιοποικιλότητα συνδέεται διαχρονικά με τον μύθο της μακροζωίας και με μια βαθιά ριζωμένη γνώση γύρω από τις θεραπευτικές ιδιότητες των φυτών. Η έκθεση προσεγγίζει αυτό το φυσικό και πολιτισμικό απόθεμα μέσα από μια ποιητική αλλά και τεκμηριωμένη ματιά.
Τα φυτά καταγράφονται με φωτογραφίες, κυανοτυπίες και βοτανολόγια, ενώ παρουσιάζονται τόσο με τις επιστημονικές (λατινικές) όσο και με τις τοπικές ονομασίες τους. Παράλληλα, μέσα από συνεντεύξεις με κατοίκους της Ικαρίας, συγκεντρώνονται προσωπικές αφηγήσεις, μαρτυρίες και πολύτιμες γνώσεις για τις θεραπευτικές, διατροφικές και πρακτικές χρήσεις τους.
Οι εικόνες λειτουργούν ως αφορμή για την ανάδειξη ιστοριών που συνδέουν τις νεότερες γενιές με τη βιωματική γνώση του τόπου. Η έκθεση διερευνά τη σχέση ανθρώπου και φυτικού κόσμου, προτείνοντας έναν χώρο συνάντησης, ανταλλαγής και συλλογικής μνήμης.
Παράλληλα με την έκθεση θα πραγματοποιηθεί παρουσίαση του επιτραπέζιου παιχνιδιού «Το Φαρμακείο του Μονοπατιού», ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή του κοινού και τη μεταφορά της γνώσης μέσα από τη δημιουργική εμπειρία.

Η πρώτη αυτή παρουσίαση στην Ικαρία αποτελεί το πρώτο στάδιο ενός ευρύτερου ερευνητικού και καλλιτεχνικού εγχειρήματος για την καταγραφή δέντρων, φυτών και βοτάνων των τριών νησιών του Βορείου Αιγαίου — της Λέσβου, της Χίου και της Ικαρίας — με στόχο την ανάδειξη της μοναδικής βιοποικιλότητας και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς που συνδέεται με αυτήν.

Λεξικό
Βοτανολόγιο: Συλλογή αποξηραμένων φυτικών δειγμάτων που χρησιμοποιείται για επιστημονικούς, εκπαιδευτικούς ή ερευνητικούς σκοπούς.
Κυανοτυπία: Μονοχρωματική φωτογραφική τεχνική εκτύπωσης που επινοήθηκε το 1842 και παράγει εικόνες στο χαρακτηριστικό βαθύ κυανό χρώμα. Η Βρετανίδα επιστήμονας Άννα Άτκινς υπήρξε η πρώτη που αξιοποίησε την τεχνική για τη φωτογραφική καταγραφή φυτών και θεωρείται μία από τις πρώτες γυναίκες φωτογράφους στην ιστορία της φωτογραφίας.

Επιμέλεια έρευνας: Γιώργος Σούρτης.

Η πρωτοβουλία αποτελεί συνδιοργάνωση των Αστικών Μη Κερδοσκοπικών Εταιρειών Μ55 και LeSol – Λέσβου, με την υποστήριξη της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.

Παράλληλη δράση
Την Κυριακή 19 Ιουλίου 2026, στις 12:00, στο Αιθέριον (Κεντρική οδός Θέρμων), θα πραγματοποιηθεί εργαστήριο κυανοτυπίας και δημιουργίας βοτανολογίου με τις Στεφανία Μιζάρα και Σοφί Ρετίφ.
Οι συμμετέχοντες θα γνωρίσουν την ιστορία και τη διαδικασία της κυανοτυπίας, μιας από τις πρώτες φωτογραφικές τεχνικές, και θα δημιουργήσουν τα δικά τους έργα χρησιμοποιώντας φυτά της ικαριακής χλωρίδας. Παράλληλα, θα έχουν την ευκαιρία να εξοικειωθούν με τη δημιουργία βοτανολογίου, ανακαλύπτοντας τρόπους καταγραφής και τεκμηρίωσης της τοπικής φυτικής βιοποικιλότητας μέσα από τη σύνδεση τέχνης, επιστήμης και λαϊκής γνώσης.